Hicri tarih, namaz vakitleri, halk takvimi ve ayın burcuna göre ekim–dikim
Renkler, o günün saat 12.00'sindeki ay konumuna göredir. Ay gün içinde burç değiştirebilir — kesin saat için güne dokun.
Bugün hangi iş yakışır, hangisi beklesin. Her satırın dayanağı açık — hangi geleneğe göre söylendiğini görebilesin diye.
Gün doğumu ile batımı arasındaki süre on iki eşit parçaya bölünür, her parçaya Keldani sırasına göre bir gezegen düşer. Osmanlı'da buna saat-i sa'd denirdi. Aşağıdaki saatler senin şehrinin gün doğumuna göre hesaplanır.
Hicri tarih, ay yılına dayanır ve her yıl miladi takvime göre 11 gün geriye kayar. Aşağıdaki tarih hesaplı (tabular) yöntemle bulunur; Diyanet ilmihaline göre bir gün oynayabilir.
Anadolu'da tarım hâlâ bu aylarla konuşulur. Rumi takvim miladiden 13 gün geridedir; milletin verdiği adlar da bu takvimin aylarına oturur.
Cemreler, fırtınalar, soğuk dalgaları. Tarihler yöreden yöreye bir iki gün oynar.
Her bitkinin hasat ettiğin kısmı bir elemente bağlı. Ay o elementin burcundayken o kısım güçleniyor: ekimi, dikimi ve bakımı o güne denk getir.
Toprak üstü canlanıyor. Yaprak, çiçek ve meyve veren her şeyin ekimi burada. Tohum çimlenmesi hızlı, fide diri çıkar.
Dolunaydan önceki 48 saat çimlenme için en verimli pencere. Aynı sebeple bu günlerde salyangoz ve mantar hastalığı baskısı da artar — sulamayı sabaha al.
Öz köke çekiliyor. Kök sebzelerinin ekimi, soğan ve yumru dikimi, çelik alma, gübre ve kompost verme, çapa bu döneme yakışır.
Uzun saklayacağın ürünü azalan ayda hasat et; su oranı düşük olduğu için daha az çürür.
Bu, dolunay–yeni ay döngüsünden ayrı bir şey. Ay 27,3 günde bir yükselen (Yay → İkizler) ve alçalan (İkizler → Yay) yay çiziyor.
Yükselen ay: öz yukarı çıkar. Hasat, meyve toplama, aşı kalemi kesme, sulama.
Alçalan ay: öz aşağı iner. Dikim, şaşırtma, budama, gübreleme, toprak işleme, kök bölme.
Mantar bitki değil; ne yaprağı ne kökü var. Biyodinamik gelenekte mantar suya, yani yaprak günlerine ve dolunaya yakın okunur. Aşağıda hem takvim tarafı hem işin gerçekten sonucu belirleyen sayıları var.
Substrat: saman veya talaş, %60–65 nem. Pastörizasyon 65–75 °C, 1,5–2 saat.
Koloni: 24 °C, karanlık, 14–21 gün. Meyve: 15–20 °C, %85–90 nem, CO₂ 800 ppm altı, günde 4–8 saat ışık.
Hasat: şapka kenarı düzleşmeden, yukarı kıvrılmadan önce. 2–3 dalga verir.
Substrat: meşe talaşı + %20 kepek, sterilizasyon 121 °C 2,5 saat.
Koloni: 22–25 °C, 60–90 gün; blok kahverengi kabuk bağlayana kadar bekle.
Şok: 4–8 °C buzlu suda 12–24 saat daldırma. Meyve: 16–18 °C, %80–85 nem.
Kompost: faz I–II, pastörize. Örtü toprağı (kaplama) 4–5 cm turba + kireç.
Koloni: 24 °C, 14 gün. Meyve: 16–18 °C, %85 nem, taze hava sürekli.
Hasat: perde yırtılmadan. Dalgalar 7 gün arayla gelir.
Substrat: sert ağaç talaşı + kepek, sterilize. Koloni: 21–24 °C, 14–21 gün.
Meyve: 15–20 °C, %90–95 nem, yüksek taze hava. Dikenler 1 cm'i geçmeden hasat et.
Substrat: talaş + kepek, sterilize. Koloni: 24 °C, 20–30 gün, sonra 10 gün olgunlaşma.
Şok: 10–15 °C'ye düşür. Meyve: 15–18 °C, %85–90 nem, düşük CO₂ — yoksa sap uzar şapka açılmaz.
Takvim sana zamanlamayı verir, sonucu ise sıcaklık, nem, CO₂ ve sterilizasyon disiplini belirler. İkisini birlikte tut.
Takvimin okuma kılavuzu. Kısa tut, uygula, not al — kendi toprağın en doğru kaynağın.
Ay 27,3 günde 12 burcu dolaşıyor, her burçta ortalama 2–2,5 gün kalıyor. Burcun elementi o günün karakterini veriyor:
Toprak → Kök günü. Yer altı gelişir. Havuç, patates, soğan.
Su → Yaprak günü. Yaprak ve sap gelişir. Marul, ıspanak, lahana.
Hava → Çiçek günü. Çiçek gelişir. Brokoli, lavanta, kesme çiçek.
Ateş → Meyve günü. Meyve ve tohum gelişir. Domates, biber, tahıl.
Ay düğümü: Ay, Güneş'in yolunu kestiği gün. Düğümden önceki ve sonraki birkaç saat ekim ve dikime kapalı.
Perije (yer-beri): Ay en yakın konumda. Bitki üzerinde baskı ve hastalık eğilimi artar; ekim yapma, ama mantar şoklaması için iyi bilinir.
Apoje (yer-öte): Ay en uzak konumda. Patates ekimi için istisna olarak tercih edilir, diğer işler için zayıf gün.
Takvimde bu günler kırmızı üçgenle işaretli.
Gazete burçları mevsime sabitlenmiş 30'ar derecelik dilimler kullanır. Biyodinamik takvim ise gökyüzündeki gerçek takımyıldızları kullanır — bunlar eşit değildir. Ay, Akrep'te 6 gün kalırken Yengeç'te 2 gün kalabilir.
Bu sayfadaki konumlar gerçek takımyıldız sınırlarına göre hesaplanıyor, doğum haritası burcuna göre değil. Aradaki fark yaklaşık 24 derecedir.
500 (boynuz gübre): alçalan ayda, öğleden sonra, toprağa. 1 saat karıştır, iri damla ile at.
501 (boynuz silis): yükselen ayda, gün doğarken, yaprağa. İnce sis olarak.
Ikisi de karıştırıldıktan sonra 2–3 saat içinde kullanılmalı.
Biyodinamik takvim, Maria Thun'un uzun yıllara yayılan deneme kayıtlarına dayanan geleneksel bir uygulamadır. Ay konumları burada astronomik olarak doğru hesaplanır; ancak ay konumunun verimi belirlediği iddiası bilimsel olarak doğrulanmış değildir, bağımsız denemeler karışık sonuç vermiştir.
Yani: toprak hazırlığı, sulama, tohum kalitesi ve iklim her zaman önce gelir. Takvimi bunların üstüne bir düzen olarak kullan, yerine değil.